Ekranda gördüğünüz ile gerçek arasındaki mesafe
Bugün pek çok tanışma ekranda başlar. Bir uygulamada karşınıza çıkan, Alanya'da yaşadığını söyleyen sevimli biri; Instagram'da güzel fotoğraflarla iş teklif eden bir acente; çok iyi yorumları olan ama adresini kimsenin görmediği bir tedarikçi. Hepsi gerçek olabilir. Ama aralarında, başkasının fotoğrafını kullanan, var olmayan bir işi anlatan ya da birkaç ay içinde ortadan kaybolmak üzere kurulmuş hesaplar da vardır.
Dijital iz araştırması, bir kişinin ya da firmanın internette bıraktığı açık izleri bir araya getirip anlatılanlarla karşılaştırır. Yeni bir ilişkiye, ortaklığa ya da ödemeye geçmeden önce bu kontrol size somut bir dayanak verir.
Neler için yapılır
- İnternette tanışılan biri: Profil fotoğrafları başka adlarla kullanılıyor mu, anlattığı iş, şehir ve yaşla internetteki izleri uyuşuyor mu?
- Yeni bir iş bağlantısı: Firmanın internet sitesi ne zamandan beri yayında, aynı adres ve telefon başka firma adlarıyla kullanılmış mı, yorumlarda tekrar eden şikâyetler var mı?
- İlan ve kampanyalar: Kiralık ev, araç ya da tur ilanında kullanılan fotoğraflar başka ilanlardan mı kopyalanmış?
- Ulaşılamayan bir kişi: Taşınmış ya da telefonunu değiştirmiş birinin açık paylaşımlarında yeni yaşamına dair ipuçları var mı?
- İşletmenize yönelik hesaplar: Sürekli olumsuz yorum yazan ya da sizin adınızı kullanan hesaplar başka nerelerde, hangi adla görünüyor?
Bu başlıkların her biri, sitedeki başka bir çalışmayla birleşebilir. Örneğin bir firmanın dijital izi, ortak ve firma doğrulama çalışmasındaki yerinde kontrolün ilk adımıdır; ulaşılamayan bir kişinin paylaşımları ise adres ve kişi tespitine yol gösterir.
Çalışma alanımız: herkesin görebildiği
Bu araştırma, hesabı olan ya da olmayan herkesin açabildiği sayfalarla yürür; kilitli hesapların içi, özel mesajlar ve silinmiş içerikler kapsamın dışında kalır.
Bu bir eksiklik gibi görünebilir. Oysa açıkta kalan iz sanıldığından çok daha fazlasını anlatır. İnsanlar yıllar içinde farklı platformlarda aynı kullanıcı adını, aynı fotoğrafı, aynı telefon numarasını kullanır; bir yorumda iş yerini, bir paylaşımda semtini, bir etiketle arkadaş çevresini ele verir. Parçalar yan yana konduğunda kişinin anlattığı hayatla gerçek hayatı arasındaki uyum ya da uyumsuzluk görünür hâle gelir.
Fotoğraftaki yer gerçekten Antalya mı
Antalya'da yaşadığını söyleyen birinin paylaştığı fotoğraflar, iddiayı doğrulamanın en pratik yoludur. Alanya'da yaşadığını söyleyen birinin fotoğraflarında Alanya Kalesi, Kızıl Kule, Damlataş ya da Kleopatra Plajı gibi bilinen yerler görülebilir; Manavgat'ta yaşayan biri Side antik kentini ya da Manavgat Şelalesi'ni paylaşabilir; Kemer'de yaşadığını söyleyen birinin fotoğraflarında yat limanı görünebilir. Bu yerlerin gerçekten o kişinin kendi çektiği fotoğraflarda mı yer aldığı, yoksa internette dolaşan tanıtım görsellerinden mi alındığı kontrol edilir.
Tersine görsel arama, bir fotoğrafın ilk ne zaman ve nerede yayımlandığını gösterebilir. Aynı fotoğrafın yıllar önce başka bir adla, başka bir ülkede paylaşıldığı görülürse, profilin sahibinin kim olduğu sorusu kendiliğinden belirir.
Alanya'da yerli ve yabancı yerleşikler bir arada yaşar ve paylaşımlar Türkçe dışında dillerde de olabilir. Bu bir şüphe sebebi sayılmaz; yalnız taramanın hangi dillerde ve hangi platformlarda yapılacağını belirler. Uyruk ya da köken üzerinden varsayım kurulmaz.
Ekrandan sahaya
Dijital iz araştırmasını Antalya'da yapmanın bir avantajı, ekranda bulunan ipucunun gerektiğinde yerinde doğrulanabilmesidir. Bir profil Konyaaltı'nda bir kafe işlettiğini söylüyorsa, o kafenin gerçekten var olup olmadığına ve kişinin orada görülüp görülmediğine bakılabilir. Bir acente Alanya'da ofisi olduğunu yazıyorsa, o adreste gerçekten bir ofis ve hareket olup olmadığı kontrol edilir. Bir paylaşımda görülen sitenin Kepez'de mi, Manavgat'ta mı olduğu anlaşıldığında adres sahada doğrulanır.
ALTSO raporuna göre Alanya'da yabancı sermayeli şirketler daha çok emlak, inşaat ve konaklama alanında çalışıyor. İnternetten Mahmutlar ya da Kestel'de daire, Kleopatra Plajı yakınında tur paketi satan bir firmanın adresine gidip tabelasına, kapısındaki hareketine bakmak, ekrandaki vitrinin arkasında gerçek bir işletme olup olmadığını gösterir. Bir dedektif çalışmasında ekrandaki ipucu tek başına sonuç sayılmaz.
Dikkat isteyen işaretler
Taramaya başlamadan önce kendiniz de bazı işaretlere bakabilirsiniz. Tek başına hiçbiri kesin bir şey söylemez; ama birkaçı bir aradaysa, bir özel dedektif desteğiyle daha derin bir tarama yaptırmak yerinde olur:
- Hesap yeni açılmış ama çok sayıda takipçisi var; paylaşımlar kısa sürede, toplu hâlde yüklenmiş.
- Fotoğraflarda kişinin yüzü hep aynı birkaç karede görünüyor, gündelik ve sıradan bir an neredeyse hiç yok.
- Anlatılan iş yerinin adı internette ya hiç geçmiyor ya da yalnız bu kişinin paylaşımlarında geçiyor.
- Görüntülü görüşme ya da yüz yüze buluşma sürekli bir bahaneyle erteleniyor.
- Konuşma kısa sürede paraya, yatırıma, gümrükte bekleyen bir pakete ya da acil bir masrafa geliyor.
Temsili örnek: Yurt dışında yaşayan bir kadın, Alanya'da kendi oteli olduğunu söyleyen biriyle aylardır yazışıyor ve kendisinden "sezon açılışı için" borç isteniyor. Taramada, profildeki fotoğrafların başka bir ülkedeki bir işletme sahibine ait olduğu ve yıllar önce farklı bir adla paylaşıldığı görülür; söylenen otel adı Alanya'da bulunamaz. Rapor, bulguları bağlantı ve tarihleriyle sıralar; para gönderilmez.
Kaydın tutulma biçimi
İnternetteki içerik kolay silinir; bu yüzden her bulgu bulunduğu anda kayda geçer. Kayıtta içeriğin tam bağlantısı, sayfanın adres çubuğuyla birlikte alınmış ekran görüntüsü, görüntünün alındığı tarih ve saat ile bulgunun neyi gösterip neyi göstermediğini anlatan kısa bir not yer alır.
Rapor bu kayıtları sade bir dille özetler ve bulguları üç gruba ayırır: doğrulanan, çelişkili çıkan ve bulunamayan. "İpucu" ile "doğrulanmış bilgi" birbirine karıştırılmaz. İçerik daha sonra silinse bile, elinizde ne zaman, nerede görüldüğünü gösteren düzenli bir kayıt kalır.
Gizlilik ve bedel
Ön görüşme telefonla ya da WhatsApp'tan yapılır. Araştırılan kişiye ya da firmaya ulaşılmaz ve tarama onun fark edebileceği bir iz bırakmaz; profil ziyaretlerini sahibine gösteren platformlarda sayfa buna göre açılır.
Bedeli taranacak kişi, hesap ve firma sayısı, paylaşımların dili ve hacmi, kaç yıl geriye bakılacağı ve sahada doğrulama gerekip gerekmediği belirler. Plan ve toplam bedel sahaya ya da taramaya başlamadan yazılı olarak bildirilir. Ayrıntılar ücretler yazısında.
Ödeme yapmadan, buluşmadan önce
Size para isteyen, buluşmayı sürekli erteleyen ya da görüntülü konuşmaktan kaçınan biri varsa, bir sonraki adımı atmadan önce durun. Elinizdeki kullanıcı adlarını, profil bağlantılarını, fotoğrafları ve yazışmalarda geçen ad, iş yeri ya da şehir bilgilerini bir araya getirin. Bunları telefonla ya da WhatsApp'tan Antalya Dedektif'e iletin. İlk konuşmada hangi izlerin masa başında taranacağını, hangisinin Antalya'da yerinde doğrulanabileceğini ayırırız.
Dijital iz araştırması: ilçeler
Antalya'nın bütün ilçelerinde çalışıyoruz; ilçe sayfalarında o bölgeye özgü saha ayrıntıları var.
- Akseki
- Aksu
- Alanya
- Demre
- Döşemealtı
- Elmalı
- Finike
- Gazipaşa
- Gündoğmuş
- İbradı
- Kaş
- Kemer
- Kepez
- Konyaaltı
- Korkuteli
- Kumluca
- Manavgat
- Muratpaşa
- Serik
Sık sorulan sorular
Birinin gizli hesabını ya da silinmiş mesajlarını görebilir misiniz?
Hayır. Kilitli bir hesabın içeriğine, özel mesajlara ya da silinmiş içeriklere ulaşmaya çalışmayız; bunun için şifre denemek, sahte profille arkadaşlık isteği göndermek ya da kişinin bir yakınını kandırmak bizim yöntemimiz değildir. Yalnız herkesin herhangi bir hesapla ya da hesapsız görebildiği içeriklerle çalışırız.
İnternette tanıştığım kişinin gerçek olup olmadığını anlayabilir misiniz?
Bunu anlamaya yarayan ipuçları aranır; sonuç, kişinin internette ne kadar iz bıraktığına bağlıdır. Profil fotoğraflarının başka adlarla başka yerlerde kullanılıp kullanılmadığı, anlatılan iş ve şehirle internetteki izlerin örtüşüp örtüşmediği, hesabın ne kadar eski olduğu taranır. Kişi Antalya'da yaşadığını söylüyorsa, söylediği yer sahada da kontrol edilebilir. Bulgular, "ipucu" ve "doğrulanmış" diye ayrılarak raporlanır.
Araştırma ne kadar sürer?
Taranacak hesap, ad ve firma sayısına bağlıdır. Tek bir profilin kontrolü kısa bir masa başı çalışmasıdır; birden fazla dilde paylaşım yapan, farklı adlar kullanan ya da birkaç firmayla bağlantılı biri için tarama genişler. Sahada doğrulama eklenirse süre uzar. Plan ve süre ön görüşmeden sonra size bildirilir.
Bulduklarınız nasıl teslim edilir?
Her bulgu, bağlantısı, ekran görüntüsü ve görüntünün alındığı tarih ile saatle kayda geçer. Rapor, neyin doğrulandığını, neyin çelişkili çıktığını ve neyin bulunamadığını ayrı ayrı yazar. İçerik daha sonra silinse bile elinizde ne zaman, nerede görüldüğünü gösteren düzenli bir kayıt kalır.
Ücret neye göre belirlenir?
Taranacak kişi, hesap ve firma sayısı, paylaşımların dili ve hacmi, kaç yıl geriye bakılacağı ve sahada doğrulama gerekip gerekmediği bedeli belirler. Yalnız masa başı yürüyen bir tarama ile Alanya ya da Kaş'ta yerinde kontrol eklenmiş bir çalışma aynı değildir. Toplam bedel yazılı olarak iletilir.
Hakkımda kötü yorumlar yazan anonim hesabı bulabilir misiniz?
Açık izlerden, örneğin hesabın başka platformlarda kullandığı ad, paylaştığı fotoğraflar ya da yazım alışkanlıkları üzerinden ipuçları toplanabilir; ama anonim bir hesabın arkasındaki kişiyi kesin olarak adlandırmak açık kaynakla genellikle mümkün olmaz. Bulduklarımızı "ipucu" ve "doğrulanmış" diye ayırarak yazarız.